Iran đã sử dụng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) để tấn công hầu hết các quốc gia láng giềng trong cuộc chiến đang diễn ra suốt 10 ngày qua với liên minh Mỹ-Israel. Tuy nhiên, quy mô hủy diệt của các loại vũ khí này cho đến nay đã bị hạn chế nhờ các hệ thống phòng thủ tiên tiến của Israel, Mỹ và các đối tác Ả Rập trong khu vực.
Theo trang Business Insider dẫn nhận đình từ nhiều nhà quan sát, Iran có lẽ đang ứng dụng chiến lược phi tập trung và cách đánh du kích để bảo toàn số vũ khí còn lại.
Nhà phân tích cấp cao Ryan Bohl về Trung Đông và Bắc Phi tại công ty tình báo rủi ro RANE nói với Business Insider rằng Iran đã gây bất ngờ khi không - hoặc không thể - tiến hành cách đánh áp đảo hệ thống phòng không của các nước Ả Rập vùng Vịnh. Thay vào đó, Tehran đang “phân tán các cuộc tấn công”.
Chiến dịch không kích quy mô lớn bắt đầu từ ngày 28.2 đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho kho vũ khí của Iran. Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, đã nhắc đến số lượng các cuộc tấn công bằng tên lửa của Iran giảm hơn 80% chỉ chưa đầy một tuần sau khi chiến tranh bắt đầu là một dấu hiệu cho thấy các cuộc tấn công đang làm suy yếu khả năng của Iran một cách chiến lược và có hệ thống.
Hơn nữa, chỉ sau hơn một tuần, quân đội Israel tuyên bố rằng 75% bệ phóng tên lửa của Iran đã bị phá hủy.
Cho đến nay, rất khó để xác định Iran đang chủ động áp dụng cách đánh đã chuẩn bị từ trước, hay buộc phải xoay xở dự vào số vũ khí chưa bị phá hủy sau các đòn tấn công của Mỹ và Israel.

Bầu trời bừng sáng khi một tên lửa của Iran rơi xuống Israel, ngày 12.3.2026
ẢNH: REUTERS
Truyền thông nhà nước Iran tuyên bố rằng tính đến ngày 5.3, Tehran đã phóng 500 tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình, đồng thời triển khai 2.000 máy bay không người lái.
Iran dường như đã phóng một số lượng đáng kể tên lửa đạn đạo tầm ngắn Fatah-110, trong khi các mẫu tên lửa tầm trung tiên tiến hơn như Khorramshahr-4 và Fattah-1 cho đến nay chỉ được sử dụng hạn chế.
Các cuộc tấn công thất thường với số lượng đạn dược ít ỏi cũng có thể là dấu hiệu cho thấy hệ thống chỉ huy và kiểm soát của Iran đang phân tán.
Một ngày sau khi Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao khác bị sát hại, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết nước này đã chuyển sang “chiến lược phòng thủ phân tán”, cho phép các đơn vị quân đội của Iran hành động độc lập hơn.
Theo ông Arash Azizi, một nghiên cứu sinh thỉnh giảng tại Đại học Boston, “có bằng chứng cho thấy Iran đang thực hiện một chiến lược phân tán giúp nước này khắc phục các vấn đề về chỉ huy và kiểm soát”.
Ông cũng nhận định rằng dù nguồn lực quân sự của Iran đã bị tiêu hao đáng kể, nước này vẫn có thể tiếp tục duy trì kháng cự thêm một thời gian nữa theo hình thức “chiến tranh du kích”.
Iran có thể đã rút ra bài học kinh nghiệm sau cuộc chiến chống chiến dịch không kích Israel - Mỹ hồi tháng 6.2025 để xây dựng chiến thuật hiện tại. Cụ thể, theo chuyên gia Devine, “ý tưởng là phân quyền chỉ huy để quân đội có thể tiếp tục chiến đấu ngay cả khi giới lãnh đạo chính trị bị tiêu diệt”.
Ngoài việc tấn công Israel bằng các tên lửa đạn đạo tầm trung tiên tiến hơn, Iran cũng tấn công các mục tiêu ở tất cả các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh. Nhiều quốc gia trong số này sở hữu các hệ thống phòng không tiên tiến do Mỹ sản xuất. Vào đầu cuộc chiến, UAE báo cáo hệ thống phòng không của họ, bao gồm THAAD và Patriot, đã đánh chặn 94% UAV và 92% tổng số tên lửa đang bay tới.
Tuy nhiên, theo nhà phân tích Ryan Bohl, “UAV Shahed đơn giản vẫn là mối đe dọa mới nhất mà Mỹ, Israel và các quốc gia vùng Vịnh không có lựa chọn nào rõ ràng để ngăn chặn”.
Ngoài ra, Iran cũng bị cáo buộc đã bắn các tên lửa mang đầu đạn chùm vào Israel, có thể là nhằm đe dọa dân thường.
Bình luận (0)